స్పోర్ట్స్ న్యూస్

23/11/2012

జనరల్ అప్ డేటెడ్ న్యూస్

22/11/2012

 26/11/2012

                       27/11/2012

 30/11/2012

అజ్మల్ కసబ్ జీవిత గాధ

మహమ్మద్ అజ్మల్ అమీర్ కసబ్ (మూస:Lang-ur; 13 జూలై 1987న జన్మించాడు) ఒక పాకిస్తాన్ ఇస్లామిక్ తీవ్రవాది, ఇతను 2008 ముంబాయి దాడులలో ముఖ్య పాత్రను పోషించాడు. కసబ్‌ను ఒక్కడినే పోలీసులు సజీవంగా పట్టుకున్నారు మరియు ఇప్పుడు అతను భారతీయుల అధీనంలో ఉన్నాడు. పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం ప్రారంభంలో కసబ్ పాకిస్తాన్‌కు చెందినవాడని అంగీకరించలేదు, కానీ జనవరి 2009న, అధికారికంగా  అతను పాకిస్తాన్ పౌరుడని అంగీకరించబడింది. 3 మే 2010న, భారత న్యాయస్థానం అతనిని హంతకుడని, భారతదేశం మీద యుద్ధం చేసాడని, ప్రేలుడు పదార్థాలు కలిగి ఉన్నాడనీ, మరియు మిగిలిన నేరారోపణల వల్ల దోషార్హుడని తీర్పు ఇచ్చింది. 6 మే 2010న, అదే విచారణలో నాలుగు నేరాలకు ఉరిశిక్ష మరియు మరొక ఐదు నేరాలకు జీవితకాల ఖైదును విధించింది.

నేపథ్యం

కసబ్ పాకిస్తాన్‌లోని పంజాబ్ రాష్ట్రంలో ఉన్న ఒకరా జిల్లాలోని ఫరీద్కోట్ గ్రామంలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి బ్రతుకుతెరువు కొరకు దహీ పూరీలను అమ్మేవాడు ^. అతని అన్నయ్య అఫ్జల్, 25, లాహోర్‌లో ఒక కార్మికుడు వలే పనిచేసేవాడు. అతని అక్క, రుకైయ్య హుసైన్ వివాహం ఆ ఊరివారితోనే జరిగింది. చెల్లెలు సురైయ్య మరియు సోదరుడు మునీర్ తల్లితండ్రులతో కలసి ఫరీద్కోట్‌లో నివసించేవారు.
నివేదికల ప్రకారం, ఫరీద్కోట్ గ్రామం పట్టణానికి దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ బీదరికంతో దూరప్రాంతంలా కనిపిస్తుంది. చాలా మంది అతితక్కువగా చదువుకొని బీదరికంలో నివసిస్తున్నారు. ఫరీద్కోట్ దాటిన వెంటనే భవంతికి బయటపక్క పెద్ద అక్షరాలతో ఉర్దూలో, "గో ఫర్ జిహాద్. గో ఫర్ జిహాద్. మర్కజ్ దావత్ ఉల్-ఇర్షాద్" అని వ్రాయబడి ఉంటుంది. 'మర్కజ్ దావత్ ఉల్-ఇర్షాద్' అనేది లష్కర్-ఏ-తోయిబా యెుక్క మాతృ సంస్థగా ఉంది.

బాల్య జీవితం

అతను కొంతకాలం కొరకు కార్మికుడుగా పనిచేస్తున్న అతని సోదరుడుతో లాహోర్‌లో ఉన్నాడు, మరియు తరువాత తిరిగి ఫరీద్కోట్ వచ్చేశాడు.
2005లో అతని తండ్రితో పోట్లాడి అతను ఇంటినుంచి వెళ్లిపోయాడు. అతను ఈద్ కొరకు క్రొత్త బట్టలు కొనమని అతని తండ్రిని కోరతాడు, కానీ అతని తండ్రి అతని కోరికను తీర్చలేక పోతాడు, అది అతనికి కోపాన్ని తెప్పిస్తుంది.తరువాత అతను అతని స్నేహితుడు ముజఫ్ఫర్ లాల్ ఖాన్‌తో కలసి చిన్న నేరాలు చేయటం ఆరంభిస్తాడు, తరవాత పెద్ద దొంగతనాలను ఆరంభిస్తాడు. 21 డిసెంబర్ 2007న, బక్ర్-ఈద్ రోజున, వారు రావల్పిండిలో ఆయుధాలను కొనటానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు, వారు లష్కర్-ఏ-తోయిబా రాజకీయ విభాగమైన జమాత్-ఉద్-దావా సభ్యులను కరపత్రాలు పంచుతుండగా కలవడం జరుగుతుంది. కొంతసేపు మాట్లాడిన తరువాత, వారు లష్కర్-ఏ-తోయిబాతో శిక్షణ కొరకు ఒప్పందం చేసుకోవాలని నిర్ణయించుకున్నారు, వారి స్థావరాన్ని మర్కజ్ తోయిబాగా నిశ్చయించుకున్నారు.
ఆరంభ నివేదికలు కసబ్ ఆంగ్లం చక్కగా మాట్లాడగలడని మరియు మధ్య తరగతి కుటంబానికి చెందినవాడని విరుద్ధమైన అభిప్రాయాలను నివేదికలు అందించాయి. అయినప్పటికీ, ముంబాయి పోలీసు బలానికి చెందిన ప్రశ్నించే అధికారి మరియు డిప్యూటీ కమిషనర్ పేర్కొంటూ అతను కటువుగా ఉన్న హిందీని మరియూ చాలా తక్కువగా ఆంగ్లాన్ని మాట్లాడతాడని తెలిపారు.
కొన్ని ఆధారాల ప్రకారం అతనిని అతని తండ్రి తీవ్రవాద సంఘం లష్కర్-ఏ-తోయిబాలో చేరమని అడిగినట్టు తద్వారా వచ్చే ధనాన్ని కుటుంబం నడపడానికి ఉపయోగించవచ్చని చెప్పినట్టు తెలపబడింది. దీని గురించి అతనిని అడిగినప్పుడు, కసబ్ తండ్రి విలేఖరులకు తెలుపుతూ, "నేను నా కొడుకులను అమ్మను" అని అన్నారు.
కసబ్ సొంత గ్రామమైన ఒకరా గ్రామ ప్రజల ప్రకారం ముంబాయి దాడికి ముందు అతను వారి గ్రామంలో ఆరు నెలలు ఉన్నట్టు తెలిపారు. వారు మాట్లాడుతూ అతను జిహాద్‌కు వెళుతున్నానని అతని తల్లి ఆశీర్వాదాలు కోరాడని మరియు ఆ రోజు గ్రామంలోని కొంతమంది యువకుల మీద తన కుస్తీ ప్రతాపాన్ని చూపించాడని తెలిపారు.

శిక్షణ

పాకిస్తాన్-పాలిత కాశ్మీర్‌లోని ముజఫ్ఫరాబాద్ పర్వతాలలో సుదూర స్థావరం వద్ద జల యుద్ధ వ్యూహంకు శిక్షణ పొందిన 24 మందిలో అజ్మల్ కసబ్ కూడా ఉన్నట్టు ఆరోపించబడింది. శిక్షణలో కొంతభాగం మంగళ ఆనకట్ట జలాశయం వద్ద జరిగిందని నివేదిక అందించబడింది.
లష్కర్-ఏ-తోయిబా యెుక్క సీనియర్ కమాండర్ జాకి-ఉర్-రెహ్మాన్ లఖ్వి అతను దాడులలో పాల్గొన్నందుకు అతని కుటుంబానికి Rs.150,000 చెల్లించినట్లు తెలపబడింది. వేరొక నివేదిక ప్రకారం 21-ఏళ్ల వయసున్న ఒక వ్యక్తి అతనిని పాకిస్తాన్ లోని పంజాబ్ నుంచి నియమించుకొని ఇందుకొరకు అతని కుటుంబానికి వారు USD $1,250 US చెల్లిస్తామని వాగ్దానం చేసినట్టు తెలపబడింది (ఈ మొత్తం పాకిస్తానీ Rs. 62,412.50లతో సమానం), ఈ డబ్బును వారు అతను మత వైరంలో చనిపోయినప్పుడు ఇవ్వబడుతుందని తెలియచేయబడింది.ఇతర ఆధారాల ప్రకారం ఈ మొత్తం USD $4,000లుగా తెలపబడింది.

శిక్షణ దశలు

ఈ జట్టులో ఉన్న 25 మంది ఈ క్రింద తెలపబడిన దశలలో శిక్షణ పొందారు:

• మానసిక సంబంధమైన : మహమ్మదుమతం విస్తరణకు ఉపదేశం ఉంది, ఇందులో జమ్మూ & కాశ్మీర్లో సంగ్రహించబడిన భారతీయుల దుర్మార్గాల సంఘటనల యెుక్క చిత్ర భాగాలు, మరియు భారతదేశం, చెచన్య, పాలస్తీన్ మరియు విశ్వవ్యాప్తంగా దుర్మార్గాలను అనుభవిస్తున్న ముస్లింల యెుక్క ఊహాచిత్రాలు ఉన్నాయి.
• ప్రాథమిక పోరాటం : లష్కర్ల యెుక్క ప్రాథమిక పోరాట శిక్షణ మరియు భయభీతి సిద్ధాంత పఠనాంశాలైన దౌరా ఆమ్ ఉంది.
• ఉన్నత శిక్షణ : మన్సేహర సమీపాన ఉన్న శిబిరం వద్ద ఉన్నత పోరాట శిక్షణ తర్ఫీదుకు ఎన్నుకోబడతారు, ఈ పఠనాంశాలను సంస్థ దౌరా ఖాస్ అని పిలుస్తుంది. ఇందులో ఉన్నత యుద్ధ పరికరాలు మరియు ప్రేలుడు పదార్థా శిక్షణను దానితో పాటు ప్రాణాలు కాపాడుకునే శిక్షణ మరియు మరింత ఉపదేశాలను పాకిస్తాన్ సైనికదళం యొక్క పదవీవిరమణ పొందిన అధికారులు పర్యవేక్షణ చేస్తారు^.
• కమాండో శిక్షణ : చివరగా, ప్రత్యేకమైన కమాండో వ్యూహాల శిక్షణ మరియు సముద్ర నౌకాశాస్త్ర శిక్షణ ఇవ్వబడిన ఫెదాయీన్ యూనిట్ నుండి అతి చిన్న జట్టును ముంబాయి దాడుల కొరకు ఎంపిక చేసారు.

25 మంది సభ్యులు కల జట్టులో, 10 మందిని ముంబాయి దాడుల పనికొరకు జాగ్రత్తగా ఎంపిక చేసుకున్నారు.
 LeT కమాండర్స్ ఆధ్వర్యంలో అత్యంత ఉన్నతమైన ఆయుధాలు మరియు ప్రేలుడు పదార్థాలను ఉపయోగించటమే కాకుండా, వారు ఈత మరియు నౌకాయానంను కూడా నేర్చుకున్నారు. పేరు వెల్లడి చేయని USకు చెందిన మాజీ రక్షణదళ విభాగ అధికారి తెలిపిన దానిని పత్రికాయంత్రాంగం ఉదహరిస్తూ, US ఇంటలిజన్స్ అధికారులు నిర్ణయించిన దాని ప్రకారం పాకిస్తాన్ సైనికదళం మాజీ అధికారులు మరియు ఇంటర్-సర్వీసెస్ ఇంటలిజన్స్ ఏజన్సీ శిక్షణలో చురుకుగా మరియు నిరంతరం సహకారం అందించినట్టు కనుగొనబడిందని తెలిపింది. వారికి నాలుగు లక్ష్యాలుగా ఉన్న ప్రదేశాల బ్లూప్రింట్లను ఇవ్వబడింది– తాజ్ మహల్ పాలస్ & టవర్, ఒబరాయ్ ట్రిడెంట్ హోటల్ మరియు నారిమన్ హౌస్ ఇందులో ఉన్నాయి.

2008 ముంబాయి దాడులలో చేరిక

అతను ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్ వద్ద వేరొక తీవ్రవాది ఇస్మాయిల్ ఖాన్‌తో అతను చేసిన దాడులను CCTVలో చిత్రీకరించబడినాయి. కసబ్ పోలీసులకు తెలియచేస్తూ ఇస్లామాబాద్ మారియట్ హోటల్ దాడికి ప్రత్యుత్తరంగా వారు తాజ్ హోటల్‌ను శిథిలం చేయాలనుకున్నారని మరియు 9/11 దాడుల వంటివాటిని భారతదేశంలో చేయాలని అనుకున్నారని తెలిపాడు.
కసబ్ మరియు అతని సహచరుడు 25 ఏళ్ల అబూ దేరా ఇస్మాయిల్ ఖాన్ ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్ (గతంలోని విక్టోరియా టెర్మినస్) రైల్వే స్టేషన్ మీద దాడి చేశారు. తరువాత వారు అక్కడ నుండి కదలి కామా హాస్పిటల్ వద్దనున్న ఒక పోలీసు వాహనం (తెల్లటి టయోట క్వాలిస్) మీద దాడి చేశారు, అందులో ముంబాయి ఉన్నత పోలీసు అధికారులు (మహారాష్ట్ర ATS ఛీఫ్ హేమంత్ కర్కరే, ఎన్కౌంటర్ నిష్ణాతుడు విజయ్ సాలస్కర్ మరియు అడిషనల్ కమిషనర్ ఆఫ్ ముంబాయి పోలీసు అశోక్ కాంటే) ప్రయాణిస్తున్నారు. వారిని తుపాకీ పోరాటంలో కాల్చిచంపారు మరియు ఇద్దరు కానిస్టేబుళ్ళను^{[ఆధారం కోరబడినది]} క్వాలిస్‌లో వారి రక్షణ కొరకు తీసుకొని, కసబ్ మరియు ఇస్మాయిల్ ఖాన్ మెట్రో సినిమా వైపు తీసుకువెళ్లారు. కసబ్ పోలీసులు వేసుకున్న రక్షక కవచాల గురించి వ్యంగ్యంగా మాట్లాడాడు మరియు ఒక కానిస్టేబుల్ మొబైల్ ఫోను మోగగా అతనిని చంపివేశారు. వారు కాల్పులను మెట్రో సినిమా వద్ద గుమికూడిన జనాల మీద చేశారు. తరువాత వారు విధాన్ భవన్ వైపు వెళుతూ మరికొన్ని కాల్పులను జరిపారు. వారి వాహనం టైరు పంక్చర్ అయ్యింది, అందుచే వారు సిల్వర్ రంగులోని స్కోడా లారాను దొంగిలించి గిర్గాం చౌపాటీ వైపు వెళ్లారు.^{[ఆధారం కోరబడినది]}
ముందు, D B మార్గ్ పోలీసులకు పోలీసు కంట్రోల్ నుండి 10 pm సమయానికి CST వద్ద ఇద్దరు భారీగా ఆయుధాలు కల వ్యక్తులు ప్రయాణికులను కాల్చి చంపిన సందేశం వచ్చింది. D B మార్గ్ నుండి 15 మంది పోలీసులను చౌపాటీకి పంపబడింది, అక్కడ వారు రెండువరసలలో మెరీన్ డ్రైవ్ వద్ద రెండు సెల్ఫ్-లోడింగ్ రైఫిల్స్ (SLRs), రెండు రివాల్వర్లు మరియు లాఠీలను (లేదా బాటన్లు) కలిగి కాపుకాసారు.
స్కోడా చౌపాటీని చేరినప్పుడు పోలీసులు అడ్డగించిన ప్రాంతానికి 40 నుండి 50 అడుగుల దూరంలో ఆగింది. తరువాత వారు వాహనాన్ని వెనక్కి తిప్పి U-టర్న్ తీసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు. అక్కడ కాల్పులు జరిగి, అందులో అబూ ఇస్మాయిల్ మరణించాడు. కసబ్ చచ్చినట్టు నటిస్తూ చలనం లేకుండా పడున్నాడు. పోలీసులు కారు మీద కాల్పులు జరిపినప్పుడు లాఠీ(గప్ప్) ఒక్కటే ఆయుధంగా కల అసిస్టంట్ సబ్-ఇనస్పెక్టర్ తుకారం ఓంబ్లెను వారు చంపారు. ఓంబ్లె మీదకు ఐదు తూటాలను కాల్చినప్పటికీ, అతని సహచరులు కసబ్‌ను సజీవంగా పట్టుకోవాలని అతని ఆయుధాన్ని పట్టుకొని ఉన్నాడు. అక్కడ ప్రజలు గుమికూడి ఆ ఇద్దరు తీవ్రవాదుల మీద దాడి చేశారు. ఈ సంఘటనను వీడియోలో చిత్రీకరించారు.
కొన్ని నివేదనల ప్రకారం అజ్మల్ కసబ్ మీద కాల్పులు జరిగాయని మరియు అతని ఒక చెయ్యి లేదా రెండు చేతులకు గాయాలయ్యాయని తెలపబడింది. అతనికి చికిత్స చేసిన వైద్యుల నివేదికల ప్రకారం అతని శరీరంలో తూటాల గాయాలు లేవని తెలపబడింది.
అతను పోలీసులకు తెలిపిన దాని ప్రకారం "చివరి శ్వాస వరకూ చంపండి" అనే శిక్షణను తనకు ఇచ్చారని చెప్పినప్పటికీ, అతనిని ఖైదు చేసినప్పుడు, అతను వైద్య సిబ్బందిని క్రింద విధంగా వేడుకున్నాడు: "నేను చావాలని అనుకోవట్లేదు. నాకు సెలైన్ పెట్టండి" అని అడిగాడు. తరువాత, పోలీసులచే హాస్పిటల్‌లో ప్రశ్నించినప్పుడు, అతను తెలుపుతూ: "ఇప్పుడు, నేను బ్రతకాలని అనుకోవట్లేదు", అని తెలిపి, తను భారత పోలీసులకు దొరికిపోయినందుకు తన కుటుంబాన్ని చంపుతారు లేదా క్షోభ పెడతారని అందుచే తనని చంపమని ప్రశ్నించేవారిని కోరాడు. లష్కర్ కమాండర్స్‌చే ఫిదాయీన్ ఆత్మాహుతి బృంద తీవ్రవాదులు పట్టుబడకూడదని మరియు ప్రశ్నించబడరాదని సూచనలు ఇవ్వబడినాయి, వారి పేర్లకు బదులుగా మారుపేర్లు ఉపయోగించి జాతీయత్వాన్ని దాచి ఉంచాలని చెప్పబడింది. అతను ఇంకనూ తెలుపుతూ "నేను మంచిదే చేశాను. నాకేమీ పశ్చాత్తాపంలేదు" అని తెలిపాడు.ఇది ఆత్మాహుతి పన్నాగం కానేకాదని ఈ బృందం దాడి తరువాత సురక్షితంగా తప్పించుకునే ప్రణాళిక చేసుకుందని తెలపబడింది.
కసబ్ ప్రశ్నించేవారికి సమాధానం చెప్తూ వారు పోరాటానికి బయల్దేరినప్పటి నుంచీ కరాచీ, పాకిస్తాన్‌లోని లష్కర్ ప్రధాన కార్యాలయం నుండి వారి ఫోనులకి వాయిస్-ఓవర్-ఇంటర్నెట్ సేవ ద్వారా సమాచారం పొందామని చెప్పాడు. అతని దగ్గర కనుగొనబడిన గార్మిన్ GPS సెట్ ద్వారా పరిశోధకులు బృందం యెుక్క ప్రయాణాన్ని ఊహించటంలో సఫలమయ్యారు. ఆ మెయిలును రష్యన్ ప్రతిరూపంగా డెక్కన్ ముజాహిదీన్ అని తమని తాము పిలుచుకొనే ఒక బోగస్ సంస్థ నిజానికి లాహోర్, పాకిస్తాన్‌లో ఉన్నట్టు FBI సహకారంతో తెలపబడింది. U.S.నిషేధించిన తరువాత వాస్తవానికి వేరొక పేరుతో పనిచేస్తున్న లష్కర్-ఏ-తోయిబాగానే చెప్పబడింది.

జాతీయత

 

దాడుల తరువాత, భారతదేశం అతను అంగీకరించిన దాని ప్రకారం కసబ్ పాకిస్తానీయుడని మరియు అతను అందించిన సమాచారం ప్రకారం ఋజువులు సేకరించబడినాయని తెలపబడింది.
అనేకమంది విలేఖర్లు అతని కుటుంబం నివసిస్తుందని చెప్పబడిన గ్రామానికి వెళ్లారు మరియు అతను చెప్పిన వాస్తవాలను పరీక్షించారు. మాజీ పాకిస్తాన్ ప్రధాన మంత్రి, నవాజ్ షరీఫ్ పాకిస్తాన్‌లోని ఫరీద్కోట్‌కు చెందినవాడు కసబ్ అని ధృవీకరించారు, మరియు అతని తల్లితండ్రులను ఎవ్వరూ కలవకుండా ఆ గ్రామాన్ని ముట్టడి చేసి ఉంచటంపై రాష్ట్రపతి జర్దారీని విమర్శించాడు.
పరిశోధనా విలేఖరి సయీద్ షా కసబ్ యెుక్క గ్రామానికి వెళ్లారు మరియు వారి తల్లితండ్రులు మహమ్మద్ అమీర్ మరియు నూర్ ఇలాహీ యెుక్క జాతి గుర్తింపు కార్డు సంఖ్యలను అందించారు, ఇది జరిగిన వెంటనే 3 డిసెంబర్ 2008 నుండి వారు కనిపించకుండా పోయారు.
అంతేకాకుండా, ముంబాయి పోలీసులు మాట్లాడుతూ కసబ్ అందించిన సమాచారం చాలా వరకూ వాస్తవమైనదిగా నిర్థారణ అయ్యింది. అతను చేపలు పట్టే పడవ MV కుబేర్ ప్రదేశాన్ని కూడా వెల్లడి చేశాడు, దీనిని తీవ్రవాదులు ముంబాయి తీర ప్రాంతాల నీటిలోకి ప్రవేశించటానికి ఉపయోగించారు. అతను ఇంకనూ పరిశోధకులకు ఎక్కడ వారికి నౌక కాప్టెన్ శవం, ఉపగ్రహ ఫోను మరియు వారు చేసిన గ్లోబల్ -పొజిషనింగ్ డివైస్ దొరుకుతాయనే సమాచారాన్ని అందించాడు.
ఋజువులు అనేకమైనవి దొరికినప్పటికీ, రాష్ట్రపతి ఆసిఫ్ అలీ జర్దారీతో సహా మిగిలిన పాకిస్తానీ అధికారులు ఆరంభంలో అజ్మల్ కసబ్ పాకిస్తానీయుడనే చెప్పటాన్ని అంగీకరించలేదు.పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వ అధికారులు కసబ్ గ్రామం వద్ద ఉన్న దీపాల్పుర్‌లో లష్కర్-ఏ-తోయిబా కార్యాలయం ఉందనే ఋజువులను చెరిపివేయటానికి ప్రయత్నించారు. ఆ కార్యాలయంను ఎవరో తరుముకొస్తున్నట్టు 7 డిసెంబర్ వారంలో మూసివేశారు. అంతేకాకుండా, ఫరీద్కోట్‌లోని అనేక మంది నివాసితులు మరియు మఫ్టీలో ఉన్న పోలీసులు ఆ గ్రామానికి కసబ్‌తో ఉన్న సంబంధాన్ని కప్పివేయటానికి ప్రయత్నించారు. అక్కడ వాతావరణం ప్రతికూలమైంది మరియు ఫరిద్కోట్ వెళ్లిన విలేఖరులు తన్నులు తిన్నారు. డిసెంబర్‌ ఆరంభంలో, పాకిస్తాన్ వాదనలను తోసి పుచ్చుతూ కసబ్ తండ్రి పట్టుకోబడిన తీవ్రవాది తన కుమారుడని ఒక ముఖాముఖిలో అంగీకరించాడు.
దాడులు జరిగిన ఒక నెల తరువాత జనవరి 2009లో, పాకిస్తాన్ జాతీయ భధ్రతా సలహాదారుడు మహ్మూద్ అలీ దుర్రానీ, కసబ్ పాకిస్తాన్ పౌరుడుగా CNN-IBN వార్తా ఛానల్‌లో ఒప్పుకున్నాడు. పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వం వేగవంతంగా అజ్మల్ కసబ్ పాకిస్తానీయుడేనని అంగీకరించింది, కానీ ఇంకనూ ప్రకటిస్తూ ప్రధానమంత్రి యూసఫ్ రజా గిలానీ ఈ సమాచారాన్ని బహిరంగ పరిచేముందు "గిలానీని మరియు ఇతర అధికారుల విశ్వాస పరిగణలోకి తీసుకోవడంలో విఫలమయ్యాడనీ" మరియు "జాతి భధ్రత యెుక్క విషయాలలో సమన్వయం లోపించిందని" దుర్రానీ మీద నిప్పులు చెరిగారని తెలపబడింది.

పోలీసులు ప్రశ్నించడం

పేరు గురించి అస్పష్టత

అజ్మల్ కసబ్ ముంబాయిలో ఖైదు కాబడినాడు, ఇది మహారాష్ట్రా రాష్ట్రంలో ఉంది, ఇక్కడ స్థానిక భాష మరాఠీ. 6 డిసెంబర్ 2008న, వార్తాపత్రిక ది హిందూ నివేదిక ప్రకారం, అతనిని ప్రశ్నించిన అధికారులు అతని భాష ఉర్దూలో మాట్లాడలేదు, మరియు అతని కులం యెుక్క మూలాన్ని "కసాయి"గా తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నారు, దీనర్థం కసాయివాడు, ఇది అతని ఇంటిపేరు "కసవ్"గా ఉందనుకొని వ్రాశారు.
ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా ఈ తప్పును వేరొకరకంగా తెలిపింది. ది టైమ్స్ తెలుపుతూ పోలీసు అధికారులు సరిగ్గానే అజ్మల్ కసబ్‌కు ఇంటిపేరు లేదని తెలిసింది. పాలక అవసరాలను తీర్చడం కొరకు ప్రజలు ఇంటిపేర్లను కలిగి ఉంటారు, అధికారులు 'భారతదేశంలో ఉన్న విధానాన్ని పాటిస్తూ కసబ్ ను అతని తండ్రి వృత్తిని అడిగారు, మరియు "కసాయివాడు", లేదా ఉర్దూలో "కసబ్"ను అతని ఇంటిపేరుగా ఉపయోగించటానికి నిర్ణయించారు.
వివిధ అధికారులు లాటిన్ అక్షర క్రమం కొరకు చిన్న సవరణలు అవసరమని భావించి చేశారు. ఫలితంగా, స్వదేశ హిందీ మరియు పంజాబీ మాట్లాడే పోలీసు అధికారులు కసబ్‌తో మాట్లాడి తప్పును తెలుసుకున్నారు. ది హిందూ అజ్మల్ అమీర్ "మహమ్మద్ అజ్మల్ అమీర్, మహమ్మద్ అమీర్ ఇమాన్ కుమారుడుగా" లేదా "మహమ్మద్ అజ్మల్ అమీర్ 'కసబ్'"గా సూచించింది.
కసబ్‌ను సూచించడానికి ఉపయోగించిన అనేక పేర్ల జాబితా:

• అజ్మల్ కసబ్ 
• అజాం అమీర్ కసవ్ 
• అజ్మల్ కసబ్ 
• అజ్మల్ అమీర్ కమల్ 
• అజ్మల్ అమీర్ కసబ్ 
• అజాం అమీర్ కసబ్ 
• మహమ్మద్ అజ్మల్ కసాం 
• అజ్మల్ మహమ్మద్ అమీర్ కసబ్ 
• మహమ్మద్ అజ్మల్ అమీర్ కసర
• అంజాద్ అమీర్ కమాల్ 
• మహమ్మద్ అజ్మల్ అమీర్ కసబ్  

     దోష అంగీకారాలు

కసబ్‌ను ముంబాయిలోని గిర్గాం చౌపాటీ నాకా వద్ద అతను కారులో పారిపోవటానికి ప్రయత్నిస్తున్నప్పుడు పట్టుకున్నారు^, మరియు నాయర్ హాస్పిటల్‌కు తీసుకువెళ్లారు. ఇంటలిజన్స్ ఏడన్సీలు చేసిన ప్రాథమిక దర్యాప్తు ప్రకారం, అజ్మల్ కసబ్ పాకిస్తాన్‌లోని ఫరీద్కోట్‌కు చెందినవాడు^,(ముల్తాన్ సమీపంలోనిది, ఇదే పేరుతో భారతదేశంలో ఒక పట్టణం కూడా ఉంది^, మరియు సాయుధ ఆయుధాల శిక్షణను పాకిస్తాన్‌లో పొందాడు.అమ్యునిషన్ అని పిలవబడే ఒక ఉపగ్రహ ఫోనును మరియు ఒక ఛత్రపతి శివాజీ టెర్మినస్ యెుక్క స్థల విభజన ప్లానును అతని వద్ద కనుగొనబడినాయి. అతను పరిశోధనా ఏజన్సీలకు అనేక ఆధారాలను అందించాడు మరియు వారు ఏ విధంగా కరాచీ నుండి పోర్బందర్ వచ్చారనేది వర్ణించినట్టు తెలపబడింది. అతను తెలపబడిన దాని ప్రకారం అతను మరియు అతనితో పాటు ఉన్న తీవ్రవాదులు రివాల్వర్లు, AK-47లు, ప్రేలుడు పదార్థాలు మరియు డ్రై ఫ్రూట్లను వారి నిర్వాహకుల నుండి పొందబడినాయి. కసబ్ పోలీసులకు ఇస్లామాబాద్ లో జరిగిన మారియట్ హోటల్ దాడికి ప్రత్యుత్తరంగా ఇది చేసినట్టు, మరియు తాజ్ హోటల్ ను శిథిలావస్థకు తెచ్చి USలో సెప్టెంబర్ 11 దాడుల వలే చేయటానికి వచ్చినట్టు తెలిపాడు.కసబ్ ఇంకనూ పోలీసులకు తెలుపుతూ తీవ్రవాదులు ఇజ్రాయిలీ వారు అధికంగా ఉండే చబద్ సెంటర్ ఉన్న నారిమన్ హౌస్‌ను కూడా లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నట్టు తెలిపాడు, వీరు "పాలస్తీనీయుల మీద దుర్మార్గపు చర్యలను పగ సాధింపు కొరకు చేపట్టారు."
ముంబాయి జాయింట్ పోలీసు కమీషనర్ ఆఫ్ క్రైం రాకేష్ మారియా మాట్లాడుతూ, అతను కసబ్‌తో చేసిన ముఖాముఖిలో బయటకు వచ్చిన సమాచారం ప్రకారం పాకిస్తాన్‌లోని పంజాబ్ రాష్ట్రంలో ఉన్న ఒకరా జిల్లాలోని ఫరిద్కోట్ గ్రామానికి ఇతను చెందినవాడు. అతను తండ్రి పేరు మహమ్మద్ అమీర్ కసబ్. పాకిస్తాన్ అధికారులు అట్లాంటి పేరుతో ఉన్న వ్యక్తి పాకిస్తాన్‌లో ఉన్నట్టు ఏ ఆధారం లేదని తెలిపారు. కానీ వార్తాహరులు దెపల్పూర్ గ్రామానికి దగ్గరలోని ఒకరా జిల్లాలోని ఇతని గ్రామానికి వెళ్లారు మరియు భారత పోలీసులు చెప్పినట్టు అతని తల్లితండ్రులను గుర్తించారు. గ్రామస్థులు అతను అక్కడ నివసిస్తాడని ధృవీకరించారు. 3 డిసెంబర్ 2008న, అతని తల్లితండ్రులను గడ్డాలు ఉన్న ముల్లాలు పంపించి వేశారు మరియు అప్పటి నుండి మఫ్టీలో ఉన్న పోలీసులు ఋజువులను కప్పివేశారని సాక్ష్యం ఉంది. గ్రామస్థులు వారి కథలను మార్చివేశారు, మరియు అక్కడికి వెళ్లిన విలేఖర్లను ఇప్పుడు కొడుతున్నారు.
కసబ్ చెప్పిన ప్రకారం అతను అతనితో పాటు ఉన్న ఇస్మాయిల్ ఖాన్ యాంటీ-టెర్రర్ స్క్వాడ్ చీఫ్ హేమంత్ కర్కరేని, ఎన్‌కౌంటర్ నిపుణుడు విజయ్ సాలస్కర్ మరియు అడిషనల్ కమిషనర్ అశోక్ కాంటేను చంపామని తెలిపాడు. పోలీసుల ప్రకారం, కసబ్ తాజ్‌లోకి మారిషస్ నుండి వచ్చిన విద్యార్థినని తెలిపి ప్రేలుడు పదార్థాలను హోటల్‌లోని ఒక గదిలో దాచి ఉంచాడు.

 వీడియోలో దోష అంగీకారం

అతను ప్రశ్నించే అధికారులను కెమెరా తన మీద నుంచి తీయమని లేకపోతే తను మాట్లాడననీ మరల మరల అడిగాడు. కానీ అతని ప్రకటనలు వీడియోలో పొందుపరచబడినాయి:
కసబ్ అధికారులకు అందించని ప్రకటనల ద్వారా జిహాద్ మీద పరిమితమైన జ్ఞానాన్ని కలిగి ఉన్నాడని వెల్లడయ్యింది. అతను ప్రశ్నించే అధికారులకు తెలుపుతూ "ఇది అంతా చంపటం మరియు చావటం ఇంకా ప్రముఖం అవ్వటం." "రండి, చంపండి మరియు మారణకాండ కేళి తరువాత చావటం. దీని ద్వారా ప్రముఖులైపోతాం మరియు అల్లాను గర్వపరుస్తుంది," అని పోలీసులు అతనిని జిహాద్ గురించి నీకేమి తెలుసని అడుగగా అతను తెలిపాడు.
ఆ అధికారి ప్రకారం, కసబ్ పఠానీ హిందీ మాట్లాడతాడనీ మరియు అతను రక్తప్రవాహం చూడగానే వాంతి చేసుకున్నాడని తెలిపారు. "కసబ్ మాట్లాడుతూ అతను శవాలను చూడలేకపోతున్నానని మరియు విధ్వంసం సృష్టించిన తరువాత పాకిస్తాన్ తిరిగి వెళ్లిపోవాలని అనుకుంటున్నాడని," ఆ అధికారి చెప్పాడు.^{[ఆధారం కోరబడినది]}
"మా పెద్దన్నయ్య భారతదేశం చాలా ధనికమైనదనీ మరియూ మేము బీదరికం మరియు ఆకలితో చస్తున్నామని మాకు చెప్పారు. మా నాన్న దహీ వడలను అమ్మే ఒక దుకాణంను లాహోర్‌లో కలిగి ఉన్నాడు మరియు మేము తింటానికి కావలసిన ఆహారాన్ని అతని సంపాదనలు తీర్చలేవు. నేను ఈ కార్యంలో సఫలమయినట్టు వారికి తెలిస్తే మా కుటుంబానికి వారు 150,000ల రూపాయలను ఇస్తామని వారు తెలిపారు," అని కసబ్ చెప్పాడు.
అతను క్రింద తెలిపిన విధంగా చెప్పి అతివేగంగా విశ్వాసతలను మార్చటం చూసి అతను పోలీసులను ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తాడు. "ఒకవేళ మీరు రోజూ నాకు అన్నం పెట్టి డబ్బులు ఇస్తే ఇదే పనిని మీ కొరకు కూడా చేస్తాను," అని అన్నాడు.
"మేము అతనిని జిహాద్‌ను వర్ణించిన ఖురాన్‌లోని ఏదైనా ఉపదేశాలు తెలుసా అని అడుగగా, కసబ్ నాకు తెలీదు అని చెప్పాడు," అని పోలీసులు చెప్పారు. "నిజానికి అతనికి ఇస్లాం లేదా దానియెుక్క సిద్ధాంతాల గురించి పెద్దగా తెలియదు," అని పోలీసుల సమాచారం ద్వారా తెలపబడింది.

ఇతర నివేదికలు

పత్రికా సమావేశంలో, ముంబాయి నగర పోలీసు కమిషనర్ మాట్లాడుతూ "మేము పట్టుకున్న వ్యక్తి ఖచ్చితంగా పాకిస్తానీయుడే. వారు దాదాపు ఒక సంవత్సరం కొరకు, మరియు కొంతమందికి సంవత్సరం కన్నా ఎక్కువకాలం శిక్షణను మాజీ-సైనిక అధికారులు ఇచ్చారు".23 నవంబర్‌న నిరాయుధులుగా పెద్ద ఓడలో కరాచీ నుండి పంపించబడ్డారు. వారు భారతదేశ చేపల పట్టు పడవ కుబేర్ ‌ను దొంగిలించారు మరియు ముంబాయి కొరకు ప్రయాణమయ్యారు.
ది టైమ్స్ 3 డిసెంబర్‌న భారత పోలీసులు అతని జాతీయతను కనుగొనటానికి కసబ్‌ను నార్కో అనాలిసిస్ టెస్ట్‌కు పంపుతున్నట్టు తెలిపింది.
ఆంగ్ల-భాష వార్తాపత్రిక డైలీ న్యూస్ అండ్ అనాలిసిస్ ప్రకారం, కసబ్ భారతదేశ అహింసా-నాయకుడు మోహన్‌దాస్ కరంచంద్ గాంధీ జీవితచరిత్రను 2009 మార్చి ఆరంభంలో జైలు అధికారులు ప్రోత్సహించడంతో చదవడంను ఆరంభించాడు.

చట్టబద్దమైన చిక్కులు

 సబ్ స్వజాతీయ సమస్యలను ఉదహరిస్తూ అనేక మంది భారత న్యాయవాదులు అతని తరుపున వాదించటాన్ని తిరస్కరించారు. బొంబాయి మెట్రోపాలిటన్ మేజిస్ట్రేట్ కోర్టు బార్ అసోసియేషన్ చేత ఐకమత్యంగా ఒక తీర్మానంను పంపబడింది, ఇందులో 1,000 కన్నా అధికంగా సభ్యులు ఉన్నారు, వారు తెలుపుతూ తమలో ఏ ఒక్కరూ తీవ్రవాది దాడులకు బాధ్యులైన వారి తరుపున వాదించరని తెలిపింది. డిసెంబర్ 2008న, చీఫ్ జస్టిస్ ఆఫ్ ఇండియా K. G. బాలకృష్ణన్ మాట్లాడుతూ న్యాయమైన తీర్పు కొరకు, కసబ్‌కు న్యాయవాది అవసరం ఉందని తెలిపారు.

కసబ్ భారతదేశంలో ఉన్న పాకిస్తాన్ హై కమిషన్‌కు సహాయం మరియు న్యాయసహకారం అందించమని కోరుతూ లేఖ వ్రాశాడు. ఆ లేఖలో, అతను మరియు చంపబడిన తొమ్మిది మంది తీవ్రవాదులు పాకిస్తానీయులుగా జాతీయతను ధృవపరచాడు. పాకిస్తానీ హై కమిషన్‌ను తన సహచర తీవ్రవాదుడు ఇస్మాయిల్ ఖాన్ శవాన్ని వారి కస్టడీలోకి తీసుకోవాలని కోరాడ, ఇతను 26 నవంబర్ రాత్రి దక్షిణ ముంబాయిలో జరిగిన ఎన్‌కౌంటరులో చంపబడినాడు. పాకిస్తానీ అధికారులు ఆ లేఖను పొందినట్టుగా మరియు వివరాలను పరీక్షిస్తున్నట్టు తెలిపారు. అయినప్పటికీ, పాకిస్తాన్ ఈ విషయం గురించి నూతన విషయాలను దీని మీద అందించలేదు.

విచారణలు

డిసెంబర్ 2008 చివరినాటికి, ఉజ్జ్వల్ నికంను పబ్లిక్ ప్రాసిక్యూటర్‌గా కసబ్ తరుపున నియమించబడినారు, మరియు జనవరి 2009లో M. L. తహిలియానిని ఈ కేసు యెుక్క ప్రధఆన న్యాయమూర్తిగా నియమించారు.భారత పరిశోధకులు 11,000 పేజీల ఛార్జిషీటును కసబ్‌కు వ్యతిరేకంగా 25 ఫిబ్రవరి 2009న దరఖాస్తు చేయబడింది. ఆ ఛార్జిషీటు మరాఠీ మరియు ఆంగ్లంలో వ్రాయబడినందువల్ల, కసబ్ తనకు ఉర్దూలో తర్జుమా చేసిన ఛార్జిషీటును ఇవ్వమని కోరాడు. అతని మీద ఇతర లేరాలతో పాటు హత్య, కుట్ర మరియు భారతదేశానికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధాన్ని లేవనెత్తిన ఆరోపణలతో నేరం మోపబడినారు. అతని విచారణ నిజానికి 15 ఏప్రిల్ 2009న ఆరంభం అవ్వవలసి ఉంది, కానీ అతను న్యాయవాదిని భిన్నమైన ప్రయోజనాలను కలిగి ఉన్నాడని బహిష్కరించినందున అది విలంబనం అయ్యింది. ఇది 17 ఏప్రిల్‌న అబ్బాస్ కజ్మిని అతని నూతన న్యాయవాదిగా నియమించిన తరువాత ఆరంభమయ్యింది. 20 ఏప్రిల్‌న వ్యాజ్యం వేసిన వారు అతనికి వ్యతిరేకంగా నేరాల జాబితాను అందించారు, ఇందులో 166 మందిని హత్య చేసినది కూడా ఉంది. 6 మేన కసబ్ ఆరోపించబడిన 86 నేరాలకు బాధ్యుడు కాదని తెలపబడింది. అదే నెలలో అతనిని రాకను చూసినవారు మరియు అతను సామాన్య ప్రజల మీద కాల్పులు చేసినప్పుడు అతనిని చూసినవారు అతనిని గుర్తించారు. తరువాత అతనికి చికిత్స చేసిన వైద్యులు కూడా అతనిని గుర్తించారు. 2 జూన్ 2009న, కసబ్ న్యాయమూర్తితో మాట్లాడుతూ ఇప్పుడు తను మరాఠీ కూడా అర్థం చేసుకోగలడని తెలిపాడు.
జూన్ 2009న, ప్రత్యేక న్యాయస్థానం ఒక బైల్ లభించని వారంట్లను పరారీలో ఉన్న 22 మందికి జారీ చేసింది, ఇందులో జమాత్-ఉద్-దావా (JuD) చీఫ్ హఫీజ్ సయీద్ మరియు లష్కర్-ఏ-తోయిబా కార్యకలాపాల నాయకుడు, జాకి-ఉర్-రెహ్మాన్ లక్వీ ఉన్నారు. 20 జూలై 2009న కసబ్ అతను నేరాలు-చేయలేదనే అభ్యర్థనను ఉపసంహరించుకొని అన్ని నేరాలను ఒప్పుకున్నాడు. 18 డిసెంబర్ 2009న, అతను నేర అంగీకారాన్ని వెనక్కు తీసుకుంటూ తనను శిక్షించటం వలనే తను అంగీకరించినట్టు తెలిపాడు. బదులుగా అతను ముంబాయి దాడులకు 20 రోజులు ముందుగానే ఇక్కడకు వచ్చినట్టు పొద్దుపోక జుహు బీచిలో తిరిగుతున్నప్పుడు పోలీసులు ఖైదు చేసినట్టు తెలిపాడు. ఈ విచారణ 31 మార్చి 2010న ముగిసింది మరియు 3 మే న తీర్పు వెలువడింది - కసబ్ మీద హత్యారోపణ, కుట్ర, మరియు భారతదేశానికి వ్యతిరేకంగా యుద్ధాన్ని ప్రేరేపించినందుకు నేరాలు నిర్థారణ అయ్యాయి. 6 మే న అతనికి ఉరిశిక్ష విధించడమైనది.

ఏది ఎమేఎనపటికి  కసాబ్ శకం ముగిసింది

భారీగా ఐపియస్ అధికారుల బదిలీలు

శివసేన అధినేత బాల్ థాకరే: మరాఠీ పొలిటికల్ టైగర్ ప్రొఫైల్

ముంబై: శివసేన అధినేత బాల్ థాకరే మహారాష్ట్ర రాజకీయాల్లోనే కాదు, దేశ రాజకీయాల్లోనే ఓ సంచలన రాజకీయవేత్త. మరాఠీల ఆత్మగౌరవ నినాదంతో, మరాఠీల హక్కుల పోరాటంతో ఆయన తన ప్రాంతీయ రాజకీయాలను నడిపించారు. హిందూత్వాన్ని ఆలింగనం చేసుకున్నారు. ఆయనను శినసైనికులు దాదాపుగా దేవుడిలాగా ఆరాధిస్తారు. ఆయన ఉద్రేక ప్రసంగాలు అనేక మంది అభిమానులను తయారు చేశాయి.
రాష్ట్ర రాజకీయాల్లో ఆయన కింగ్ కాలేకపోయారు గానీ కింగ్ మేకర్ అయ్యారు. కొంత మందికి మహారాష్ట్ర టైగర్ సాంస్కృతిక యోధుడు కూడా. తన సైగలతో థాకరే దేశ వ్యాపార రాజధాని ముంబైని శాసించారని అంటారు. థాకరే 1950ల్లో ఆర్‌కె లక్ష్మణ్‌తో పాటు ఫ్రీ ప్రెస్ జర్నల్ ఇంగ్లీష్ డైలీలో కార్టూనిస్టుగా జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. ఆ తర్వాత మార్మిక్ పేరుతో 1960లో కార్టూన్ వీక్లీని ప్రారంభించారు. పెరుగుతున్న వలసలకు వ్యతిరేకంగా మరాఠీల ఉనికి కోసం, మనుగడ కోసం పోరాడాలని ఆ పత్రిక ద్వారా ఆయన ఉద్బోధిస్తూ వచ్చారు.
మహారాష్ట్ర మరాఠీల కోసమే అనే నినాదంతో ఆయన తన రాజకీయాలను నడుపుతూ వచ్చారు. మరాఠీ నినాదంతో ఆయన తన మిత్రపక్షం బిజెపిని కూడా వ్యతిరేకించారు. 2007 రాష్ట్రపతి ఎన్నికల్లో మరాఠీ అయినందున కాంగ్రెసు అభ్యర్థి ప్రతిభా పాటిల్‌ను ఆయన బలపరిచారు. ముంబై భారతీయులందరికీ చెందిందని అన్నందుకు థాకరే సచిన్ టెండూల్కర్‌ను కూడా తప్పు పట్టారు.
మరాఠీలకు ఉద్యోగ భద్రత కావాలంటూ మహారాష్ట్ర మరాఠీ భూమి పుత్రులదేనంటూ ఆయన 1966 జూన్ 1వ తేదీన శివసేనను స్థాపించారు. గుజరాతీల నుంచి, దక్షిణాదివారి నుంచి ఉద్యోగాల్లో తీవ్ర పోటీని ఎదుర్కుంటున్న సమయంలో మరాఠీలకే మహారాష్ట్రలో ఉద్యోగాలు దక్కాలని వాదించారు. థాకరేను వక్తృత్వ నైపుణ్యం గొప్ప వక్తగా నిలబెట్టాయి.
బాల్ థాకరే తండ్రి కేశవ్ సీతారాం థాకరే సంయుక్త మహారాష్ట్ర ఆందోళన్‌లో చురుగ్గా పనిచేశారు. బొంబాయి రాజధానిగా మరాఠీలకు ప్రత్యేక రాష్ట్రం కావాలంటూ ఆ ఉద్యమం నడిచింది. గుజరాత్ నుంచి విడదీసి ప్రత్యేక రాష్ట్రం కావాలంటూ చేసిన ఆందోళన కారణంగా కేశవ్ సీతారాం జైలుకు కూడా వెళ్లారు. బాల్ థాకరేకు హిట్లర్ అంటే ఎనలేని అభిమానం.
బొంబాయి మున్సిపల్ కార్పోరేషన్ ఎన్నికల్లో సత్తా చాటిన శివసేన 1995 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో బిజెపితో పొత్తు పెట్టుకుని మహారాష్ట్రలో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. రిమోట్ కంట్రోల్‌తో థాకరే ప్రభుత్వాన్ని నడిపారని అంటారు. అయితే, ముఖ్యమంత్రి మాత్రం కాలేకపోయారు. హిందూత్వను తన ఎజెండాలోకి తీసుకుని మహారాష్ట్రలో బిజెపి - శివసేన కూటమి ప్రభుత్వం ఏర్పడండంలో ఆయన ముఖ్య పాత్ర పోషించారు.
పాకిస్తాన్‌తో క్రికెట్ సంబంధాలను కూడా ఆయన తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. పాకిస్తాన్‌ను, ముస్లిం ఉగ్రవాదాన్ని ఎదుర్కోవడానికి హిందూత్వమే శరణ్యమని ఆయన నమ్ముతూ వచ్చారు. పాకిస్తాన్ అత్యున్నత పౌర పురస్కారాన్ని స్వీకరించిన దిలీప్ కుమార్‌ను థాకరే వ్యతిరేకించారు. షారూఖ్ ఖాన్ మై నేమ్ ఈజ్ ఖాన్ చిత్రాన్ని అడ్డుకునే ప్రయత్నం చేశారు.
అధికారం లేకుండానే ఆయన ఇంటికి రాజకీయ నేతలు, వ్యాపార పారిశ్రామిక అధిపతులు, సినీ ప్రముఖులు వచ్చేవారు. మతతత్వ ప్రాతిపదికపై వోటు వేయాలని ప్రజలకు సూచించినందుకు ఆయన ఆరేళ్ల పాటు 1999 డిసెంబర్ 11 నుంచి 2005 డిసెంబర్ 11వ తేదీ వరకు చిక్కులు ఎదుర్కున్నారు. తాను ప్రతి ముస్లింకు వ్యతిరేకిని కాదని, ఈ దేశంలో నివసిస్తూ ఈ దేశం నియమాలను పాటించనివారికే తాను వ్యతిరేకమని చెప్పారు.
ప్రాంతీయ పార్టీల ఆధిపత్యాన్ని చాటిన రాజకీయవేత్తల్లో బాల్ థాకరే ఒక్కరే. అయితే, తమిళనాడు అన్నాదురై, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఎన్టీ రామారావు వంటి ప్రాంతీయ దిగ్గజాల రాజకీయాలకు బాల్ థాకరే రాజకీయాలకు చాలా తేడా ఉంది.

చైనా నవసారధి జీన్ పింగ్

బాల కార్మికులు

బాల కార్మికులు అనే పదం రోజువారీ మరియు నిరంతర శ్రామికులుగా పనిచేసే బాలలను సూచిస్తుంది. బాల కార్మికతను అనేక అంతర్జాతీయ సంస్థలు దోపిడీ వ్యవస్థగా పరిగణిస్తున్నాయి, అనేక దేశాల్లో ఇది చట్టవిరుద్ధం కూడా. చరిత్రవ్యాప్తంగా బాల కార్మికులను వివిధ రకాలుగా ఉపయోగించుకున్నారు. అయితే పారిశ్రామిక విప్లవం సందర్భంగా శ్రామిక పరిస్థితుల్లో మార్పులు, సార్వత్రిక విద్య ప్రవేశం, శ్రామికులు మరియు బాలల హక్కులు తెరపైకి రావడంతో ఇది ప్రజా సమస్యగా మారింది.
అనేక అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో, నిర్ణీత వయస్సులోపల ఉన్న బాలలు (ఇంటి పనులు లేదా పాఠశాల సంబంధ పనులు మినహాయించి) పని చేయడాన్ని అక్రమం లేదా దోపిడీగా పరిగణిస్తారు. నిర్దిష్ట వయస్సులోపల ఉన్న బాలలను పనిలోకి తీసుకోవడానికి యజమానులకు అనుమతి లేదు. కనీస వయస్సు అనేది దేశాన్ని మరియు పనిని బట్టి మారుతుంది. అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ 1973లో చేసిన కనీస వయస్సు ఒప్పందాన్ని దేశాలు ఆమోదించి, 14 నుంచి 16 సంవత్సరాల మధ్య కనీస వయస్సు పరిమితిని విధించాయి. ఎటువంటి ఆంక్షలు మరియు తల్లిదండ్రుల అనుమతి లేకుండా ఏదైనా వ్యవస్థలో పనికి వెళ్లేందుకు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లోని బాల కార్మిక చట్టాలు కనీస వయస్సును 16 ఏళ్లుగా నిర్ణయించాయి.
                                                         

                                                       

          బాల కార్మిక వ్యవస్థపై రూపొందిన తొలి సాధారణ చట్టాలు, కర్మాగార చట్టాలు, వీటిని బ్రిటన్ 19వ శతాబ్దం తొలి అర్ధభాగంలో అమల్లోకి తెచ్చింది.తొమ్మిదేళ్ల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న బాలలను పనిలోకి అనుమతించరాదు మరియు 18 ఏళ్ల కంటే తక్కువ వయస్సున్న యువకులకు పని దినాన్ని 12 గంటలకు పరిమితం చేయాలి.

చరిత్ర

పారిశ్రామిక విప్లవం సందర్భంగా, ప్రమాదకర మరియు ప్రాణాంతక పని పరిస్థితులు ఉండే ఉత్పాదక కర్మాగారాల్లో కేవలం నాలుగేళ్ల వయస్సు ఉన్న బాలలను కూడా పనిలోకి తీసుకునేవారు. దీనిని ఆధారంగా చేసుకొని, సంపన్న దేశాలు ఇప్పుడు బాలలను కార్మికులుగా ఉపయోగించడం మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనగా, చట్టవ్యతిరేకంగా పరిగణిస్తున్నాయి, అయితే కొన్ని పేద దేశాలు మాత్రం బాల కార్మిక వ్యవస్థను అనుమతించడం లేదా ఉపేక్షించడం చేస్తున్నాయి.

కర్మాగారాలు మరియు గనులు మరియు చిమ్నీలను శుభ్రపరిచే పనుల్లో బాలలను ఉపయోగించడం వలన విక్టోరియా శకం అపఖ్యాతి పాలైంది.పారిశ్రామిక విప్లవం ప్రారంభం నుంచి బాల కార్మికులు అందులో కీలకపాత్ర పోషించారు, తరచుగా ఆర్థిక ఇబ్బందులు వారిని పనివైపు ప్రోత్సహించేవి, ఉదాహరణకు చార్లెస్ డికెన్స్ 12 ఏళ్ల వయస్సులోనే రుణగ్రస్త కారాగారంలో ఉన్న అతని కుటుంబంతోపాటు బ్లాకింగ్ కర్మాగారం (బూట్లు పాలిష్ చేసే పరిశ్రమ)లో పనిచేశాడు. పేద కుటుంబాల మనుగడలో పిల్లలు తమ వంతు పాత్ర పోషించాల్సి వచ్చేది, తరుచుగా బాలలు కుటుంబ పోషణలో భాగంగా ప్రమాదకర ఉద్యోగాల్లో తక్కువ వేతనాలకు ఎక్కువ గంటలు పనిచేసేవారు.

చురుకైన పిల్లలను చిమ్నీలను శుభ్రపరిచేందుకు ఉపయోగించేవారు; చిన్న పిల్లలను యంత్రాల కింద దూది పోగులను సేకరించేందుకు; పెద్దవారు వెళ్లేందుకు కుదరని బొగ్గు గనుల్లోని ఇరుకైన సొరంగ మార్గాల్లో పని చేయించేందుకు కూడా పిల్లలను ఉపయోగించుకునేవారు. చిన్న పనుల కోసం తిరిగేందుకు, రోడ్లు ఊడ్చేందుకు, బూట్లు పాలిష్ చేసేందుకు లేదా అగ్గిపెట్టలు, పూలు మరియు ఇతర తక్కువ ఖరీదైన వస్తువులను విక్రయించేందుకు కూడా పిల్లలనే ఉపయోగించేవారు. కొంత మంది పిల్లలను భవన లేదా గృహ సేవకులుగా బాధ్యతాయుతమైన వృత్తుల్లో ఉమ్మేదువారులుగా తీసుకునేవారు (18వ శతాబ్దం మధ్యకాలం వరకు లండన్‌లో 120,000 మంది బాలలు గృహ సేవకులుగా ఉండేవారు). వీరి పని గంటలు బాగా ఎక్కువగా ఉండేవి: భవన నిర్మాణ కార్మికులు వేసవిలో వారానికి 64 గంటలు పనిచేసేవారు మరియు శీతాకాలంలో 52 గంటలు పనిచేసేవారు, ఇదిలా ఉంటే గృహ సేవకులు వారానికి 80 గంటలు పనిచేసేవారు.

 ఎక్కువ సంఖ్యలో పిల్లలు వేశ్యలుగానూ పనిచేశారు. మూడేళ్ల వయస్సు ఉన్న పిల్లలను కూడా పనిలోకి పురమాయించేవారు. బొగ్గు గనుల్లో ఐదేళ్ల వయస్సు నుంచే పని చేయడం ప్రారంభించిన పిల్లలు 25 ఏళ్లలోపే మృతి చెందేవారు. అనేక మంది పిల్లలు (మరియు వయోజనులు) రోజుకు 16 గంటలు పనిచేసేవారు. కర్మాగారాల్లో మరియు పత్తి మిల్లుల్లో పనిచేసే నిరుపేదల వసతి గృహాల్లోని బాలలు యొక్క పని గంటలను 12 గంటలకు పరిమితం చేస్తూ 1802 మరియు 1819నాటి కర్మాగార చట్టాలు నియంత్రణ విధించాయి. ఈ చట్టాలు పెద్దగా ప్రభావం చూపలేకపోయాయి మరియు తరువాత అతివాద ఆందోళన కారణంగా, ఉదాహరణకు, 1831లో "స్వల్పకాల కమిటీల" ఆందోళన, రాయల్ కమిటీ 1833లో 11-18 ఏళ్లలోపు బాలలు రోజుకు గరిష్టంగా 12 గంటలు, 9-11 మధ్య వయస్కులు రోజుకు ఎనిమిది గంటలు, తొమ్మిదేళ్లలోపు వయస్సు వారిని పనిలోకి అనుమతించరాదని సిఫార్సు చేసింది. ఈ చట్టాన్ని కేవలం వస్త్ర పరిశ్రమకు మాత్రమే వర్తింపజేశారు, తరువాత మరింత ఆందోళన జరగడంతో, 1847లో వయోజనులు మరియు బాలల పని గంటలను రోజుకు 10 గంటలకు మాత్రమే పరిమితం చేస్తూ మరో చట్టం చేశారు.
1900నాటికి, అమెరికా పరిశ్రమల్లో 1.7 మిలియన్ల మంది పదిహేనేళ్లలోపు వయస్సు ఉన్న బాల కార్మికులు ఉన్నారు.జీతాలకు పరిశ్రమ ఉద్యోగాల్లో పనిచేస్తున్న 15 ఏళ్లలోపు వయస్సు ఉన్న బాలల సంఖ్య 1910నాటికి 2 మిలియన్లకు చేరుకుంది.

ప్రస్తుత రోజు

ప్రపంచంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో బాల కార్మిక వ్యవస్థ ఇప్పటికీ సాధారణంగా కనిపిస్తోంది, కర్మాగారాలు, గనులు, వ్యభిచారం, త్రవ్వకాలు, వ్యవసాయం, తల్లిదండ్రుల వ్యాపారాల్లో సాయం చేయడం, చిన్న వ్యాపారాలు (ఉదాహరణకు ఆహార పదార్థాల విక్రయం) లేదా తాత్కాలిక ఉద్యోగాల్లో బాలలు పనిచేస్తున్నారు. కొంత మంది బాలలు పర్యాటకులకు గైడ్‌లుగా, దుకాణాలకు, రెస్టారెంట్లకు (వెయిటర్లుగానూ పనిచేస్తున్నారు) వ్యాపారాలను తీసుకురావడానికి ఉపయోగపడుతున్నారు. ఇతర బాల కార్మికులు బాక్సుల నిర్మాణం, బూట్లు పాలిష్ చేయడం, అంగడి ఉత్పత్తులను మోయడం లేదా శుద్ధి చేయడం వంటి దుర్భరమైన మరియు పదేపదే ఒకేపని చేయాల్సి వచ్చే ఉద్యోగాలకు పురమాయించబడుతున్నారు. బాల కార్మిక నిరోధక యంత్రాంగ అధికారులు మరియు ప్రచార మాధ్యమాల కన్నుపడకుండా చూసేందుకు కర్మాగారాలు మరియు శ్రమజీవులు పనిచేసే ప్రదేశాల కంటే, ఎక్కువ మంది బాల కార్మికులను అనధికారిక రంగంలో ఉపయోగిస్తున్నారు, "వీధుల్లో అనేక వస్తువులను విక్రయించేందుకు పురమాయించడం, వ్యవసాయ పనులకు ఉపయోగించడం లేదా రహస్యంగా గృహాల్లో పనులకు ఉపయోగించుకోవడం చేస్తున్నారు." అన్నిరకాల వాతావరణ పరిస్థితుల్లోనూ వారి చేత పనిచేయించుకుంటున్నారు; ఇందుకు వారికి చెల్లించే వేతనం కూడా నామమాత్రంగా ఉంటుంది. పేద కుంటుంబాలు ఉన్నంతవరకు, బాల కార్మికులు ఉంటూనే ఉంటారు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా 5 నుంచి 14 ఏళ్లలోపు వయస్సు ఉన్న బాల కార్మికులు 158 మిలియన్ల మంది ఉన్నట్లు UNICEF అంచనా వేసింది, ఈ అంచనాల్లో బాల గృహ కార్మికులను చేర్చలేదు. ఐక్యరాజ్యసమితి మరియు అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థలు బాల కార్మిక వ్యవస్థను దోపిడీగా పరిగణిస్తున్నాయి, దీనికి సంబంధించి UN ఒక ఒడంబడికను తయారు చేసింది, బాలల హక్కుల ఒప్పందంలోని 32వ అధికరణ ప్రకారం:
... ఆర్థిక దోపిడి నుంచి మరియు ప్రమాదకరమయ్యే పనులు లేదా బాలల విద్యను ప్రభావితం చేసే పనులు లేదా వారి ఆరోగ్యానికి లేదా శారీరక, మానసిక, ఆధ్యాత్మిక లేదా సామాజికాభివృద్ధికి హాని చేసే పనుల నుంచి బాలలను కాపాడే హక్కును అన్ని ప్రభుత్వాలు ఆమోదించాలి. అయినప్పటికీ ప్రపంచవ్యాప్తంగా 250 మిలియన్ల మంది బాల కార్మికులుగా ఉన్నట్లు అంచనా వేస్తున్నారు.

1990వ దశకంలో సోమాలియా మినహా ప్రపంచంలోని ప్రతి దేశం మరియు అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు బాలల హక్కుల ఒప్పందం (CRC) పై సంతకం చేశాయి. యునైటెడ్ నేషన్స్ పౌండేషన్ ప్రకారం.. సోమాలియా 2002లో దీనిపై సంతకం చేసింది, దీనిపై సంతకం చేయడంలో సోమాలియా జాప్యం చేయడానికి, అక్కడ సంతకం చేసేందుకు ప్రభుత్వం లేకపోవడమే కారణం. అక్రమ బాల కార్మిక వ్యవస్థను నిరోధించేందుకు CRC కఠినమైన,^{[ఆధారం కోరబడినది]} అత్యంత అవిరుద్ధ^{[ఆధారం కోరబడినది]} అంతర్జాతీయ న్యాయ భాషను అందజేసింది; అయితే ఇది బాల కార్మిక వ్యవస్థను అక్రమంగా ప్రతిపాదించలేదు.  పేద కుటుంబాలు మనుగడ కోసం బాల కార్మికులపై ఆధారపడుతున్నాయి, కొన్నిసార్లు బాల కార్మికులే వాటికి ఆదాయ వనరుగా ఉంటున్నారు. ఇది పారిశ్రామిక రంగంలోనే ఎప్పుడూ జరగడం లేదు గనుక, ఈ తరహా పని తరుచుగా మరుగునపడుతోంది. బాల కార్మికులను వ్యవసాయ ఉపాధి రంగంలో మరియు పట్టణ అనధికారిక రంగంలో; ముఖ్యంగా బాల గృహ కార్మికులుగా ఉపయోగించుకుంటున్నారు. బాలలకు ప్రయోజనాలు చేకూర్చేందుకు, బాల కార్మిక నిరోధక వ్యవస్థ వారికి స్వల్పకాల ఆదాయం మరియు దీర్ఘకాల ప్రయోజనాలను అందజేస్తూ ద్వంద్వ సవాళ్లను పరిష్కరించాల్సివుంది. కొన్ని వయోజన హక్కుల గ్రూపులు, నిర్దిష్ట వయస్సులోపల ఉన్నవారిని పని చేయకుండా అడ్డుకోవడం, బాలల ప్రయోజనాలను తగ్గించడం మరియు డబ్బు ఉన్నవారి పిచ్చిపనులకు వారిని వదిలిపెట్టడం మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన అవుతుందని భావిస్తున్నాయి.
ఇటీవలి పత్రంలో, బసు మరియు వాన్ (1998)లు బాల కార్మికతకు ప్రధాన కారణం వారి తల్లిదండ్రుల పేదరికం అని వాదించారు. అందువలన, బాల కార్మిక వ్యవస్థపై చట్టపరమైన నిషేధం విధించడంలో ఆచితూచి వ్యవహరించాలని సూచించారు మరియు పెద్దవారి వేతనాలు పెరిగేందుకు బాల కార్మిక వ్యవస్థపై నిషేధం విధించాల్సిన అవసరం ఉన్నప్పుడు, పేద బాలల కుటుంబ ఆదాయాలను సరిపడ స్థాయిలో పూరించగలిగినప్పుడు ఈ చర్యను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని వాదించారు. భారత్, బంగ్లాదేశ్ సహా, అనేక దేశాల్లో బాల కార్మికులను విస్తృతంగా ఉపయోగించుకుంటున్నారు. భారత్‌లో బాల కార్మికుల సంఖ్య 70 నుంచి 80 మిలియన్ల వరకు ఉంటుందని CACL అంచనా వేసింది.14 ఏళ్లలోపు బాలలను శ్రామికులను చేయరాదని సంబంధిత దేశాల చట్టాలు సూచిస్తున్నప్పటికీ, ఈ చట్టం తరచుగా ఉల్లంఘించబడుతోంది. 11 ఏళ్ల వయస్సు ఉన్న బాలలు హాన్స్, వాల్-మార్ట్ మరియు టార్గెట్ వంటి అమెరికా కంపెనీలకు చెందిన శ్రమజీవులు పనిచేసే కేంద్రాలకు వెళ్లి రోజుకు 20 గంటలపాటు పని చేస్తున్నారు.
ఆసియాలో 61%, ఆఫ్రికాలో 32%, లాటిన్ అమెరికాలో 7%, అమెరికా, కెనడా, యూరప్ మరియు ఆసియాలోని ఇతర సంపన్న దేశాల్లో 1% బాలలు కార్మికులుగా పని చేస్తున్నారు, ఈ దేశాల్లోని మొత్తం శ్రామికుల్లో 22% మంది బాలలున్నారు. లాటిన్ అమెరికాలోని మొత్తం శ్రామిక సంఖ్యలో 17% మంది బాలలు ఉన్నారు. దేశాల మధ్య, వాటిలోని ప్రాంతాలనుబట్టి బాల కార్మికుల వాటాలో చాలా తేడా ఉంటుంది.

ఇటీవలి బాల కార్మిక సంఘటనలు

 ప్రీమార్క్, వస్త్రాల తయారీలో బాల కార్మికులను ఉపయోగించుకుంటున్నట్లు BBC ఇటీవల బయటపెట్టింది. BBC యొక్క పనోరమా (TV సిరీస్) కార్యక్రమం కోసం రూపొందించిన ఒక లఘచిత్రం £4.00 చేనేత చొక్కాను ప్రధానంగా ప్రస్తావించింది. "ఒక చేనేత చొక్కాకు కేవలం £4 మాత్రమే ఎందుకు చెల్లిస్తున్నాను? ఈ వస్తువు చేతితో తయారు చేసినట్లు కనిపిస్తుంది. ఇంత తక్కువ ధరకు దీనిని ఎవరు తయారు చేశారు?" అని వినియోగదారులు తమకుతామే ప్రశ్నించుకోవాలని ఈ కార్యక్రమం సూచించింది, అంతేకాకుండా బాలల దోపిడీ చెలామణిలో ఉన్న దేశాల్లో బాల కార్మిక పరిశ్రమ యొక్క ఆందోళనకర కోణాన్ని ఈ కార్యక్రమం బయటపెట్టింది. ఈ కార్యక్రమ ఫలితంగా, ప్రీమార్క్ సంబంధిత కంపెనీలపై చర్యలు తీసుకోవడంతోపాటు, వారి ఉత్పత్తుల సరఫరా ప్రక్రియను సమీక్షించుకుంది.

లిబేరియాలో రబ్బరు తోటలు పెంచే ఫైర్‌స్టోన్ టైర్ అండ్ రబ్బర్ కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా స్టాప్ ఫైర్‌స్టోన్ పేరుతో ఒక అంతర్జాతీయ ఆందోళన జరుగుతోంది. రబ్బరు తోటల పెంపకంలో పాల్గొనే పనివారు వారికి కేటాయించిన అధిక ఉత్పాదక కోటాను పూర్తి చేయాల్సివుంటుంది, కోటా పూర్తికాకుంటే వారి జీతాల్లో కోతలు ఉంటాయి, దీంతో కూలీలు వారి పిల్లలను కూడా పనిలోకి తీసుకొస్తుంటారు. ప్రస్తుత బాల కార్మికులు మరియు వారి తల్లిదండ్రుల (వీరు కూడా రబ్బరు తోటల పెంపకంలో ఒకప్పుడు బాల కార్మికులే) తరపున ఫైర్‌స్టోన్‌పై అంతర్జాతీయ కార్మిక హక్కుల నిధి (అంతర్జాతీయ కార్మిక నిధి వర్సెస్ ఫైర్‌స్టోన్ టైర్ అండ్ రబ్బర్ కంపెనీ) నవంబరు 2005లో వ్యాజ్యం దాఖలు చేసింది. జూన్ 26, 2007న ఇండియనాపోలిస్‌లో ఈ వ్యాజ్యంపై విచారణ జరిపిన న్యాయమూర్తి, ఈ కేసును కొట్టివేసేందుకు ఫైర్‌స్టోన్ చేసిన ప్రయత్నాన్ని తోసిపుచ్చారు, బాల కార్మిక ఆరోపణలపై విచారణ జరిపేందుకు అనుమతి ఇచ్చారు.

నవంబరు 21, 2005న పోలీసులు, కార్మిక శాఖ, ప్రథమ్ NGO సాయంతో ఒక భారత NGO కార్యకర్త జున్నెద్ ఖాన్ నేతృత్వంలో భారత రాజధాని న్యూఢిల్లీ తూర్పు ప్రాంతంలో బాల కార్మికులను కాపాడేందుకు దండయాత్ర జరిగింది, దేశంలో బాల కార్మిక వ్యవస్థను నిరోధించడానికి జరిగిన అతిపెద్ద ప్రయత్నం ఇదే. సీలంపూర్‌లోని జనసమ్మర్థ మురికివాడలో నిర్వహిస్తున్న 100కుపైగా అక్రమ కుట్టుపని కేంద్రాల్లో పనిచేస్తున్న 480 మంది బాలలను ఈ ప్రయత్నంలో కాపాడారు. తరువాత కొన్ని వారాలపాటు, ప్రభుత్వం, ప్రచార మాధ్యమాలు, NGOలు 5-6 ఏళ్ల వయస్సున్న వారితోపాటు, అతిశయపరిచే సంఖ్యలో అనేక మంది యువ బాలలను బానిసత్వం నుంచి విడిపించాయి. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ప్రజాస్వామ్య రాజ్యం ముంగిట బాలల హక్కులకు ప్రమాదం పొంచివున్నట్లు ఈ సహాయ చర్య ప్రపంచం కళ్లు తెరిపించింది.

కట్టుపని పరిశ్రమల్లో బాల కార్మికులు పనిచేస్తున్నట్లు సండే అబ్జర్వర్ 28 అక్టోబరు 2007న వార్తలు బయటపెట్టడంతో, BBA కార్యకర్తలు రంగంలోకి దిగారు. GAP ఇంక్. ఒక ప్రకటనలో GAP కిడ్స్ బ్లౌజుల తయారీలో బాల కార్మికులు పని చేస్తున్నట్లు అంగీకరించింది, వీటిని తమ ఉత్పాదన నుంచి తొలగిస్తున్నట్లు కూడా ప్రకటించింది.  ధనిక వర్గానికి చెందిన దుస్తుల తయారీలో బాల కార్మికులు పనిచేస్తున్నట్లు నిరూపించబడటంతోపాటు, అనేక సంబంధిత కంపెనీలు కూడా దీనిని ధృవీకరించాయి, ఒక్క SDM మాత్రం ఈ బాలలు బానిసత్వం లేదా నిర్బంధ పరిస్థితుల్లో పని చేయడం లేదని స్పష్టం చేసింది.

న్యాయవ్యవస్థ సంరక్షకుల లోపాయకారి వ్యాఖ్యలతో హతాశయులై, మనస్తాపం చెందిన BBA వ్యవస్థాపకురాలు, గ్లోబల్ మార్చ్ ఎగైనెస్ట్ చైల్డ్ లేబర్ ఛైర్‌పర్సన్ కైలాష్ సత్యార్థి ఢిల్లీ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తికి రాత్రి 11.00 గంటల సమయంలో ఒక లేఖ ద్వారా విజ్ఞప్తి చేశారు.  భారత్‌లో శ్రమజీవులు పనిచేసే ప్రదేశాల్లో బాల కార్మిక సమస్యపై ప్రభుత్వ చర్యలు తిరోగమన బాటలో ఉన్నప్పుడు, బాలల హక్కుల సంస్థలు ప్రతీకార చర్యలతో బెదిరింపులను ఎదుర్కొంటున్న సమయంలో ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఈ ఆదేశాన్ని జారీ చేశారు.

పని ప్రదేశాల్లోకి బాల కార్మికుల ప్రవేశాన్ని నిరోధించడం, దీనిపై పర్యవేక్షణ మరియు దిద్దుబాటు చర్యలకు ఒక యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేయడంపై సానుకూల వ్యూహాన్ని తయారు చేసేందుకు గ్లోబల్ మార్చ్ ఎగైనెస్ట్ చైల్డ్ లేబర్ మరియు BBAలు GAP ఇంక్ మరియు ఇతర వాటాదారులతో ఒకే సమయంలో చర్చలు ప్రారంభించాయి. GAP ఇంక్. సీనియర్ వైస్ ప్రెసిడెంట్, డాన్ హెంక్లే ఒక ప్రకటనలో: "తాము ఈ సమస్య పరిష్కారం దిశగా పురోభివృద్ధి సాధిస్తున్నట్లు, ప్రస్తుతం బాలలు స్థానిక ప్రభుత్వ సంరక్షణలో ఉన్నట్లు పేర్కొన్నారు. తమ విధానం ప్రకారం, తమ ఆర్డర్లు స్వీకరించిన వ్యాపారులు బాలలకు విద్య, ఉద్యోగ శిక్షణ అందజేయాల్సి ఉంటుంది, వారికి ప్రస్తుత వేతనాలు చెల్లించడంతోపాటు, చట్టబద్ధమైన పని వయస్సు వచ్చిన వెంటనే వారికి ఉద్యోగ హామీ కల్పించాల్సి ఉంటుందని వెల్లడించారు. తమ సరఫరాదారులు ఈ విధులను పాటించేందుకు స్థానిక ప్రభుత్వం మరియు గ్లోబల్ మార్చ్‌లతో తాము కలిసి పనిచేస్తామని తెలిపారు."

అక్టోబరు 28న, గాప్ నార్త్ అమెరికా అధ్యక్షుడు మార్కా హాన్సెన్, తాము బాల కార్మిక వ్యవస్థను నిషేధిస్తున్నామని ప్రకటించాడు. బాల కార్మిక వ్యవస్థను తాము ఏమాత్రం ఉపేక్షించమని- మరియు ఈ ఆరోపణను తమను తీవ్ర ఆందోళనకు, మనస్తాపానికి గురిచేసిందని అన్నాడు. గాప్ ఇటువంటి ప్రత్యక్ష సవాళ్లను గతంలోనూ పరిష్కరించింది, గతంలో తాము అనుసరించినవిధంగా, ఈ పరిస్థితిని సరిదిద్దడానికి ఎటువంటి మినహాయింపును ఇవ్వదలుచుకోవడం లేదని చెప్పాడు. 2006లో గాప్ ఇంక్. తన నియమావళి ఉల్లంఘనల కారణంగా 23 ప్యాక్టరీలతో వ్యాపారాలను రద్దు చేసుకున్నట్లు తెలిపాడు. విక్రేతలు నియమావళిని పాటిస్తున్నారో లేదో పర్యవేక్షించేందుకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా తాము 90 మంది అధికారులను నియోగించామని వెల్లడించాడు. దీనికి సంబంధించి తమకు ఏదైనా సమాచారం అందితే, ఆ వెంటనే సంబంధిత ఆర్డర్‌కు సంబంధించిన పనిని నిలిపివేయడంతోపాటు, ఆ ఉత్పత్తులను స్టోర్లలో విక్రయించకుండా అడ్డుకుంటున్నాము. బాల కార్మిక వ్యవస్థను నిరోధించేందుకు తాము తయారు చేసిన నియమావళిని తమకు ఉత్పత్తులు సరఫరా చేసే కర్మాగారాలు ఉల్లంఘించిన సంఘటనలు చాలా అరుదుగా జరుగుతున్నాయి, తమ విధానాలను పటిష్టపరిచేందుకు సరఫరాదారులతో తక్షణ సమావేశానికి పిలుపునిచ్చామని ప్రకటించాడు."

ఆగస్టు 2008లో, అయోవా లేబర్ కమిషనర్ డేవిడ్ నీల్ పోస్ట్‌విల్లేలోని అగ్రిప్రాసెసర్స్ అనే ఒక కోషెర్ మీట్‌ప్యాకింగ్ కంపెనీ 57 మంది మైనర్లను, వీరిలో 14 ఏళ్ల వయస్సు ఉన్న వారు కూడా ఉన్నారు, పనిలో పెట్టుకున్నట్లు, ఇమ్మిగ్రేషన్ అండ్ కస్టమ్స్ ఎన్‌ఫోర్స్‌మెంట్ ఇటీవల జరిపిన దాడుల్లో ఈ విషయం బయటపడిందని, ప్రభుత్వ చట్టం ప్రకారం 18 ఏళ్లకన్నా తక్కువ వయస్సువారిని పనిలో పెట్టుకోవడం నేరమని ప్రకటించాడు. తమ విభాగం జరిపిన దర్యాప్తులో అయోవా బాల కార్మిక చట్టాలను కంపెనీ అన్ని కోణాల్లోనూ ఉల్లంఘించినట్లు తేలిందని, విచారణ కోసం ఈ కేసును ప్రభుత్వ అటార్నీ జనరల్‌కు అప్పగిస్తున్నట్లు నీల్ వెల్లడించాడు." ఆరోపణలకు సంబంధించిన చట్టాలు తమకు అర్థం కాకపోవడం వలనే ఇలా జరిగిందని అగ్రిప్రాసెసర్ ప్రతినిధులు వాదించారు.

1997లో, భారత్‌లోని కాంచీపురం జిల్లాలో చేనేత పట్టు వస్త్రాల తయారీ పరిశ్రమలో పని చేస్తున్న బాల కార్మికుల సంఖ్య 40,000కుపైగా ఉందని ఒక పరిశోధన వెల్లడించింది. చేనేత పరిశ్రమల యజమానులకు కొందరు బాలలు బానిసలుగా కూడా ఉన్నారని పేర్కొంది.రూరల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ డెవెలప్‌మెంట్ ఎడ్యుకేషన్ బాల కార్మికుల పరిస్థితిని మెరుగుపరిచేందుకు అనేక కార్యక్రమాలు చేపట్టింది. సంయుక్తంగా పనిచేస్తూ, RIDE బాల కార్మికుల సంఖ్యను 2007నాటికి 4000 కంటే తక్కువ స్థాయికి తగ్గించగలిగింది.

చాకోలేట్ తయారీలో ఉపయోగించే కోకా పౌడర్ తయారీకి కూడా తరచుగా బాల కార్మికులను ఉపయోగిస్తున్నారు. ఎకనామిక్స్ ఆఫ్ కోకాను చూడండి.

బాల కార్మికుల రక్షణ 

బాల కార్మికులతో అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో తయారైన లేదా వారిచే తయారు చేయించిన ఉత్పత్తులను సహ అపరాధుల పాత్ర పోషిస్తూ ప్రజలు కొనుగోలు చేయడంపై కూడా తరచుగా ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి. అయితే, బాల కార్మికులు తయారు చేసిన ఉత్పత్తులను బహిష్కరించడం వలన వారు వ్యవసాయం లేదా వ్యభిచారం వంటి మరింత ప్రమాదకర లేదా కఠిన వృత్తులను ఎంచుకునే ప్రమాదం ఉందని ఇతరులు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. ఉదాహరణకు, UNICEF జరిపిన ఒక అధ్యయనంలో అమెరికాలో బాల కార్మిక నిరోధక చట్టం ప్రవేశపెట్టిన తరువాత 50,000 మంది బాలలు బంగ్లాదేశ్ వస్త్ర పరిశ్రమలో ఉద్యోగాలు కోల్పోయారు, దీంతో అనేక మంది వస్త్ర ఉత్పత్తి కంటే మరింత ప్రమాదకరమైన మరియు వారు మరింత దోపిడీకి గురయ్యే, రాళ్లు కొట్టడం, వీధి దొంగలుగా మారడం మరియు వ్యభిచారంలోకి వెళ్లడం వంటి, మార్గాలను ఆశ్రయించడం జరిగింది. బాల కార్మికులు తయారు చేసిన ఉత్పత్తులను బహిష్కరించడం వలన "బాల కార్మికులకు జరిగే మేలు కంటే వాస్తవానికి దీర్ఘకాలిక దుష్ప్రభావాలతో కూడిన సమస్యలు ఎక్కువవతాయని" ఈ అధ్యయనం సూచించింది.

మిల్టన్ ఫ్రైడ్‌మ్యాన్ ప్రకారం, పారిశ్రామిక విప్లవానికి ముందు బాల కార్మికులందరూ వ్యవసాయ రంగంలో పని చేసేవారు. పారిశ్రామిక విప్లవం సందర్భంగా చాలా మంది బాలలు వ్యవసాయ పనుల నుంచి కర్మాగార పనులవైపు మళ్లారు. కాలం గడిచేకొద్ది, వారి వేతనాలు పెరిగాయి, తల్లిదండ్రులు వారి పిల్లలను పనిలోకి కాకుండా పాఠశాలలకు పంపడం ప్రారంభించారు, ఫలితంగా చట్టాల ప్రవేశానికి ముందు మరియు తరువాత కూడా బాల కార్మికుల సంఖ్య తగ్గింది.

ఆస్ట్రియా పాఠశాలకు చెందిన ఒక ఆర్థికవేత్త ముర్రే రోథ్‌బార్డ్ కూడా బాల కార్మిక వ్యవస్థను సమర్థించారు, అమెరికా, బ్రిటన్ దేశాల్లోని బాల కార్మికులు పారిశ్రామిక విప్లవానికి ముందు మరియు తరువాత అత్యంత దుర్భర పరిస్థితుల్లో ఇబ్బందులు పడుతూ జీవించారు, ఆ సమయంలో వారికి ఉద్యోగాలు అందుబాటులో లేకపోవడంతో, వారు స్వచ్ఛందంగా కర్మాగారాలకు వెళ్లి పనిచేసేవారని వెల్లడించాడు.

అయితే, బ్రిటీష్ చరిత్రకారుడు మరియు సమాజవాది E.P. థామ్సన్ తన యొక్క ది మేకింగ్ ఆఫ్ ది ఇంగ్లీష్ వర్కింగ్ క్లాస్ రచనలో బాల గృహ శ్రామికులు మరియు విస్తృత (వేతన) కార్మిక మార్కెట్‌లో పాల్గొన్నవారి మధ్య విశేషమైన విలక్షణతను చూపించారు. అంతేకాకుండా, ప్రస్తుత పోకడలను గురించి అంచనా వేయడంలో పారిశ్రామిక విప్లవం యొక్క ఉపయోగకర అనుభవం చర్చనీయాంశమైంది. చిల్డ్రన్ అండ్ చైల్డ్‌హుడ్ ఇన్ వెస్ట్రన్ సొసైటీ సిన్స్ 1500 రచయిత, ఆర్థిక చరిత్రకారుడు హ్యూ కున్నింగ్హమ్ మాటల్లో చెప్పాలంటే:

"గత పందొమ్మిదో శతాబ్దంలో మరియు ఇరవైయ్యవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో అభివృద్ధి చెందిన ప్రపంచంలో బాల కార్మికుల సంఖ్య తగ్గినట్లుగానే, మిగతా ప్రపంచంలోనూ ఈ సమస్య తగ్గుముఖం పడుతుందని 50 ఏళ్ల క్రితం భావించేవారు. ఇది జరగకపోవడంతో మరియు అభివృద్ధి చెందిన ప్రపంచంలో బాల కార్మిక వ్యవస్థ తిరిగి పెరగడం కారణంగా జాతీయ లేదా అంతర్జాతీయ ఇలా ఏ ఆర్థిక వ్యవస్థలోనైనా బాల కార్మిక వ్యవస్థ పాత్రపై ప్రశ్నలు బయలుదేరాయి." 

"బాలల ఆడుకునే సమయాన్ని దోచుకునేవాడు అత్యంత హీనమైన దొంగ"! అంటూ ప్రముఖ కార్మిక నిర్వాహకుడు, వెస్ట్రన్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ మైనర్స్ నేత, ఇండస్ట్రీయల్ వర్కర్స్ ఆఫ్ ది వరల్డ్ నేత బిగ్ బిల్ హేవుడ్ చేసిన వ్యాఖ్యలు ప్రసిద్ధి చెందాయి

హౌస్టన్ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆర్థికశాస్త్ర అధ్యాపకుడు, వాషింగ్టన్ D.Cలో పని చేస్తున్న అనధికారిక పౌరస్వేచ్ఛా సలహాదారు థామస్ డిగ్రెగోరి కాటో ఇన్‌స్టిట్యూట్ ప్రచురించిన ఒక కథనంలో.. "పని ప్రదేశాల నుంచి పాఠశాలల్లోకి బాలలను తీసుకురావడంలో సాంకేతిక మరియు ఆర్థిక మార్పులు కీలకపాత్ర పోషిస్తాయని" స్పష్టం చేశాడు. దీని ద్వారా వారు ఉత్పాదక వయోజనులుగా మారడంతోపాటు, ఎక్కువకాలం ఆరోగ్యకర జీవనం సాగించగలరన్నాడు. అయితే, బంగ్లాదేశ్ వంటి పేద దేశాల్లో, పనిచేస్తున్న బాలలు అనేక కుటుంబాల మనుగడకు అవసరం, 19వ శతాబ్దం వరకు కుటుంబాలకు ఉన్న ఒకేఒక్క వారసత్వ సంపద బాలలే. అందువలన, బాల కార్మిక వ్యవస్థను నిర్మూలించేందుకు జరిగే పోరాటంలో అవసరాలు తరచుగా వివిధ మార్గాలు తీసుకుంటున్నాయి -- విచారకరమేమిటంటే ఇది సాధించేందుకు అనేక రాజకీయ అడ్డంకులను అధిగమించాల్సి వస్తోంది.

బాల కార్మిక నిరోధక చర్యలు

బాల కార్మిక వ్యవస్థ క్రమ నిర్మూలన లక్ష్యంతో అంతర్జాతీయ కార్మిక సంస్థ యొక్క ఇంటర్నేషనల్ ప్రోగ్రామ్ ఆన్ ది ఎలిమినేషన్ ఆఫ్ చైల్డ్ లేబర్ (IPEC) కార్యక్రమం 1992లో సృష్టించబడింది, దేశాల సామర్థ్యాన్ని పటిష్టపరచడం మరియు బాల కార్మిక వ్యవస్థ నిరోధానికి ప్రపంచవ్యాప్త ఉద్యమాన్ని ప్రోత్సహించడం ద్వారా ఈ సమస్యను పరిష్కరించాలని ఈ కార్యక్రమ లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. IPEC ప్రస్తుతం 88 దేశాల్లో కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తోంది, 2008లో సాంకేతిక సహకార ప్రాజెక్టులపై దీని యొక్క వార్షిక వ్యయం US$61 మిలియన్లకు చేరుకుంది. బాల కార్మిక వ్యవస్థ నిర్మూలనకు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో నిర్వహించబడుతున్న అతిపెద్ద మరియు ILO నిర్వహిస్తున్న భారీ కార్యక్రమం ఇదొక్కటే.

ఏళ్లు గడిచేకొద్ది IPEC యొక్క భాగస్వాముల సంఖ్య మరియు పరిధి విస్తరించబడింది, ఇప్పుడు ఉద్యోగ మరియు కార్మిక సంస్థలు, ఇతర అంతర్జాతీయ మరియు ప్రభుత్వ సంస్థలు, ప్రైవేట్ వ్యాపార సంస్థలు, సామాజిక సంస్థలు, NGOలు, ప్రచార మాధ్యమాలు, చట్టసభలు, న్యాయవ్యవస్థల సభ్యులు, విశ్వవిద్యాలయాలు, మత సంస్థలు మరియు బాలలు, వారి కుటుంబాలు కూడా ఇందులో చేరుతున్నాయి.
ILO అజెండాలో IPEC ద్వారా బాల కార్మిక వ్యవస్థను నిర్మూలించడం ప్రధానాంశం. బాల కార్మిక వ్యవస్థ వలన బాలల మెరుగైన భవిష్యత్ కోసం అవసరమైన నైపుణ్యాలు మరియు విద్యలను వారికి చేరకపోవడమే కాకుండా పేదరికం కొనసాగేందుకు కారణమవడం మరియు పోటీతత్వం, ఉత్పాదకత మరియు ఆదాయ సంభావ్యతలను తగ్గించడం ద్వారా దేశ ఆర్థిక సూచీలను ఇది ప్రభావితం చేస్తుంది. కార్మికులుగా ఉన్న బాలలకు విద్యను అందించడం మరియు వారి కుటుంబాలకు శిక్షణ, ఉద్యోగ అవకాశాలతో సాయం చేయడం ద్వారా వయోజనులకు ప్రత్యక్షంగా మంచి పని వాతావరణాన్ని సృష్టించవచ్చు.

 ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో నిబంధనలు

14 సంవత్సరాలలోపు పిల్లలతో ఏ విధమైన పని చేయించకూడదు. ఫ్యాక్టరీలు, యంత్రాల మధ్య, ఎతైన ప్రదేశాలు, భూగర్భ ప్రదేశాలు వంటిచోట్ల పనిలో ఉంచితే రూ.20,000 అపరాధ రుసుం, కనీస వేతన చట్టం అమలు, క్రిమినల్‌ కేసులు నమోదు చేస్తారు. కిరాణా దుకాణాల్లో, హోటల్లో, మెకానిక్‌ పనుల్లో చేర్పిస్తే సంబంధిత యజమానులపై అపరాధ రుసుం విధించి కేసులు నమోదు చేస్తారు. యజమానుల ద్వారానే పిల్లలను బడిలో చేర్పిస్తారు.